Najczęstsze przyczyny niedoboru witaminy B12
Niedobór witaminy B12 bardzo często nie wynika z braku tej witaminy w diecie, ale z problemów z jej wchłanianiem. Do najczęstszych przyczyn należą:
Niewystarczająca podaż witaminy B12 w diecie
Ryzyko niedoboru dotyczy szczególnie:
- osób na diecie wegańskiej lub bardzo restrykcyjnej wegetariańskiej,
- osób niedożywionych lub z zaburzeniami odżywiania.
Zaburzenia wchłaniania witaminy B12 są jedną z najczęstszych przyczyn niedoboru tej witaminy
To najczęstsza przyczyna niedoboru, zwłaszcza u dorosłych i osób starszych.
Może wynikać z:
- niedoboru lub braku czynnika wewnętrznego (tzw. intrinsic factor),
- choroby Addisona‑Biermera (anemia złośliwa),
- zaniku błony śluzowej żołądka.
W takich sytuacjach witamina B12 nie może się prawidłowo wchłonąć, nawet jeśli jest obecna w diecie.
Choroby żołądka i jelit
Niektóre choroby przewodu pokarmowego mogą zakłócać kolejne etapy wchłaniania witaminy B12, np.:
- przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka,
- zakażenie bakterią Helicobacter pylori,
- choroby jelita cienkiego (np. choroba Crohna),
- celiakia.
Niektóre leki mogą wpływać na poziom witaminy B12. Sprawdź, jakie leki mogą obniżać poziom witaminy B12
Część często stosowanych leków może zmniejszać wchłanianie witaminy B12, zwłaszcza przy długim stosowaniu:
- leki na zgagę i refluks (inhibitory pompy protonowej, blokery receptora H2),
- metformina (stosowana w cukrzycy).
U osób starszych częściej występują problemy z wchłanianiem witaminy B12. Dowiedz się, dlaczego osoby starsze mogą mieć problem z wchłanianiem witaminy B12
U osób starszych:
- zmniejsza się wydzielanie kwasu żołądkowego,
- częściej występują choroby żołądka,
- częściej stosowane są leki obniżające wchłanianie witaminy B12.
Dlatego seniorzy należą do grupy szczególnego ryzyka niedoboru B12, nawet przy „normalnej” diecie.
Zabiegi chirurgiczne w obrębie przewodu pokarmowego
Ryzyko niedoboru rośnie po:
- operacjach żołądka,
- operacjach bariatrycznych,
- usunięciu części jelita cienkiego (jelita krętego).
Ważne informacje o przyczynach niedoboru witaminy B12
Najczęstszą przyczyną niedoboru witaminy B12 są problemy z jej wchłanianiem. Sprawdź, jak przebiega wchłanianie witaminy B12 oraz czym różni się wchłanianie z diety, suplementów i leków doustnych. Dlatego objawy mogą wystąpić także u osób jedzących mięso i produkty odzwierzęce.
* Stabler S.P. Vitamin B12 deficiency. New England Journal of Medicine, 2013; 368:149–160. Yvonne Lamers. Vitamin B-12 Requirements in Older Adults—Increasing Evidence Substantiates the Need To Re-Evaluate Recommended Amounts and Dietary Sources. The Journal of Nutrition, Volume152, Issue11, 2022, 2317-2318. Andrès E et al. Food-cobalamin malabsorption in elderly patients: clinical manifestations and treatment. Am J Med. 2005 Oct;118(10):1154-9.
